Reid Wilson’ýn yabancý bir dili, bu dili konuþan bir kiþiyle öðrenmeye yeni baþlayan arkadaþýna yazdýðý mektubu genel hatlarýyla dil öðrenmeye yeni baþlayanlar ve öðretmenlerin istifadesine sunuyoruz. Farklý bir yöntem izleniyor da olsa dil öðrenimi ya da eðitimi konusunda düþünmek ve farklý yöntemlerden haberdar olmak açýsýndan faydalý olabilecek bir yazý.

1) Ýlk ay konuþma konusunda endiþe etmemeni katiyetle tavsiye ediyorum. Sabretmek endiþe etmenin önüne geçecek ve böylece öðrendiðin kelimelerin kalýcý olmasý saðlanacak; temel kelimeleri özümsemeye vaktin olacak; kulaklarýn dili iþleme ve seslere aþina olma imkaný kazanacak, ki bu ileride telaffuz konusunda sana yardýmcý olacak; dili, anlamlarýn iletiminde bir araç olarak ele alman mümkün olacak; ve yine bu sayede ilk ayýn odaðýna odaklanmýþ olacaksýn: geniþ çaplý bir kelime bilgisi kazanma iþlemi.

2) Birinci maddenin ýþýðýnda sana þunu tavsiye ediyorum, öðretmenin bir kelimeyi tekrar ettiðinde kesinlikle sen de peþinden tekrarlama. Bunu yaparsan öðretmenin muhtemelen telaffuzunu düzeltecek ve sen kelimeyi tekrar söyleyeceksin, bu bu þekilde devam edecek, senin sinir katsayýn yükselecek, endiþeleneceksin ve ana hedefinden uzak kalacaksýn. Ayný þekilde öðretmenin seni konuþmaya teþvik ederse ona þu anda dinleme ve anlama konularýyla ilgilendiðini hatýrlat.

3) Öðretmenin konusuna gelince, “anlama-temelli öðrenci-merkezli dil öðrenim” metodu takip ettiðini aklýndan çýkarma. Öðrenci merkezli metot öðretmeninin “kaynak kiþi” olduðu anlamýna gelir, dil öðretmeni deðil. Ýdare sende. Dersleri kendin planla ve idare et.

4) Ýlk ders için iki temel çalýþma öneriyorum. Ýlki Total Physical Response (TPR) þeklinde adlandýrýlýyor, diðeri ise Total Physical Response with Objects. Resim kitabý diðer bir aktivite olabilir.

5) Total Physical Response’ta arkadaþýn/öðretmenin sana “ayaða kalk”, “otur” gibi temel bazý komutlar verir ve sen bunlarý yerine getirirsin (ilk söylediðinde kendisi uygulayarak sana gösterir). Bir dereceye kadar kaçýnýlmaz da olsa söylenenlerin (Ýngilizce) karþýlýðý konusunda endiþelenme. Bir þey söylüyor ve ayaða kalkýyorsa, bu kelimeyi duyduðunda ayaða kalk – “ayaða kalkma”yý Ýngilizce düþünmen gerekli yada faydalý deðil.

Bu þekilde nasýl çalýþacaðýný öðrendikten sonra yeni kelimelerle karþýlaþmak zor olmayacaktýr. Yalnýz, bunu derslerin ortasýnda yapmamak gerek. Arkadaþýnla yeni kelimelerin listesini kimin hazýrlayacaðýna karar vermelisiniz ancak bunu senin yapman daha kolay olacaktýr. Ýlk þu kelimeleri kullanabilirsin. Elbetteki bunlarý deðiþtirmekte serbestsin: ayaða kalk, otur, yürü, dur, saða dön, sola dön, etrafýnda dön, elini kaldýr, ayaðýný kaldýr, ayaðýný indir, buraya gel, oraya git, geri doðru yürü, ellerini çýrp, baþýna dokun, gözüne dokun, burnuna dokun, aðzýna dokun, öksür, gülümse, gül ve aðla.

6) Total Physical Response with Objects çalýþmalarýnýn ilk gününde, bir dolma kalem, bir kitap, bir parça kaðýt, bir çanta, kaset, bir dergi ve bir gazete vb. getirmeni ve masa etrafýnda sandalyelere oturmanýzý tavsiye ediyorum. bu isimlerle þu eylemleri öðrenebilirsin: iþaret etmek, dokunmak, koymak, almak, vermek, atmak/fýrlatmak, çevirmek vs., bu þekilde ayrýca “........... nerede?” sorusuna cevap vermeyi de öðrenmelisin. Son olarak “Kalemi ......-e/a koy.” Ýfadesine cevap vermeyi öðren böylece üzerinde, içinde, altýnda, saðýnda, solunda, arkasýnda, önünde, yanýnda, uzaðýnda vs. gibi konum belirten ifadeleri öðrenmiþ olacaksýn.

7) Önemli olan öðretmenini yeterince tekrar ve hatýrlatma yapmasý konusunda teþvik etmendir. Sana öncelikle iki kelime vermeli ve sen öðrenene kadar tekrar etmeli, sonra bir üçüncüyü eklemeli ve bu üçüncüyü yine tekrar etmeli ve bu þekilde devam etmeli. Onbeþ yada onaltý kelimeye ulaþmadan öðretmen geri dönüp eski kelimelerin tekrarýný yapmamalý. Daha önce söylediðim gibi idare senin elinde olmalý, derslerin ilerþeyiþ hýzýný vs. kendine göre ayarlamalýsýn.

8) En önemli tavsiyelerimden bir diðeri ise dersleri kasete kaydetmendir. Bu þeklide dersleri daha sonra tekrar dinleyebilirsin. Komutlarý tekrar uygulayabilir yada zihninde canlandýrabilirsin. Öðretmeninle görüþmeleriniz sýnýrlý olduðu için kaydeytme yöntemi faydalý olacaktýr. Buna ilaveten dersin sonunda öðretmenizden o gün öðrendiðiniz kelimeleri yazmasýný isteyebilirsin.

9) Günlük derslerinizi kýsa bir ara vererek iki bölümde yapmanýzý tavsiye ederim. Ýlk bölümde TPR, ikinci bölümde TPRO çalýþmasý yapabilirsiniz. bu iki çalýþmayý farklý mekanlarda yapmak, kelimeleri anlamlarýyla eþleþtirmekte beyne yardýmcý olacaðý için faydalý olabilir (Mesela, bu kelimeyi mutfakta iþittiðimi hatýrlýyorum, o zaman þunlardan biri olmalý.... gibi).

10) Arkadaþýnla Ýngilizce konuþtuðunuz süreyi sýký takip etmen de gerekli. Baþlangýçta konuþmalarýnýz Ýngilizce olmak zorunda lakin derslerin büyük bir kýsmýný Ýngilizce konuþarak geçirmek istemeyeceðini tahmin ediyorum. Vaktini ve paraný nasýl deðerlendireceðine kendin karar verebilirsin ancak sýkýcý günler neticesinde bir gün ancak dile gerçek anlamda hakim olabilirsin.

11) Son olarak, bunu bildiðini biliyorum, ama hocaný yalnýzca dilbilimsel bir kaynak olmadýðýný unutma. Dili öðenmek suretiyle dahil olmaya çalýþtýðýn cemiyetin bir parçasý ve bireyi, zihninde bu topluam ait, asla sahip olamayacaðýn denli kültürel bilgi mevcut. Seni kendi bakýþ açýsýna taþýmasýna izin ver, kendi insanlarýnýn nasýl hareket ettiði, neyi nasýl yaptýðý ve nasýl düþündüðünü sana göstermesine müsaade et ve bir Amerikalý olarak sana anlaþýlmaz gelen þeyler yaptýðýnda bunu anlamaya çalýþ, arkadaþ ol ve hepsinden önemlisi her zaman öðrenici ol. Bunlarý yaparsan bu yeni kültürün bir parçasý olmakta olduðunu daha ziyade hissedeceksin ve bu sayede dil öðrenimin baþkalarýnýn hayal bile edemeyeceði seviyede ilerleyecek ve ayný zamanda bir dost edinmiþ olacaksýn.