Türkiye'nin hangi þehrine giderseniz gidin, hangi restoran veya lokantaya girerseniz girin yemekten sonra garson size çay ikram etmek ister ya da garsonun ikram etmesine zaman býrakmadan siz çayýnýzý zaten istemiþsinizdir.

 

Misafirliklerde de ayný þey geçerli, evlerimizde de. Öðle yemeði veya akþam yemeði fark etmez, yemekten kalkar kalkmaz çaylar demlenmeye baþlanýr. Türkiye'de bu beslenme davranýþý pek çok kiþide artýk bir alýþkanlýktýr.

Bu alýþkanlýðýmýz, saðlýklý beslenme açýsýndan bakýldýðýnda çok doðru bir davranýþ deðildir. Çünkü yemekten hemen sonra içilen çay, demir içeren besin tüketildiyse, yemekle birlikte alýnan demir (Fe) mineralinin vücut tarafýndan kullanýmýný sýnýrlar. 'Bu ne demektir?' Örneðin; yemekte kýrmýzý et yemiþ olun (kýrmýzý ette yüksek oranda demir bulunur). Yemeðin hemen ardýndan çay içtiðinizde vücudunuz, köfteden gelen demirden tam olarak faydalanamayacaktýr; çünkü çayda bulunan 'tanen', demirle baðlanarak demir emilimini azaltýcý etki gösterir. Kahve için de ayný þey geçerlidir.

Çayý yemekten en az 1 saat sonra için

Yemekten en az 1 saat sonra tüketilen çay ve kahvenin demir emilimini etkilemediði biliniyor. Peki demir yeteri kadar alýnamaz veya vücut tarafýndan kullanýlamazsa ne olur? Demir eksikliðinde anemi dediðimiz kansýzlýk oluþur. Anemi, ülkemizde çok sýk görülen bir saðlýk sorunudur. Ekonomik durum, beslenme alýþkanlýklarý ve daha pek çok etken kansýzlýðýn meydana gelmesinde rol alýr. Tabii bu etkenlerden biri de çaya olan düþkünlüðümüz diye düþünüyorum. Demir eksikliðine dayalý kansýzlýkta, renk solukluðu, halsizlik, yürüyüþ ve hareketlerde isteksizlik, efora tahammülsüzlük görülür.

Bunlara dikkat edin...

Eðer aneminiz varsa; siz herkesten daha çok dikkat etmelisiniz. Çay tüketiminizi yemekten 1-2 saat sonraya kaydýrmaya çalýþýn. Çayýnýzý mümkün olduðunca açýk için, hatta limon ekleyin. Böylece bir miktar C vitamini de almýþ olacaksýnýz.

*Memorial Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmaný

***

Saðlýklý yaþamak elinizde

Sigara ve alkol kullanýyorsanýz, doðru kiloda deðilseniz, stresli bir iþ ve özel hayat içinde gergin, kendinizde barýþýk olmaktan uzak yaþýyorsanýz, spor yapmýyorsanýz, beslenmeniz düzensiz ve özensiz ise, mükemmeliyetçi bir yapýya sahipseniz, hobiniz yoksa hayatýn nefes alan pencerelerini açamamýþsýnýz demektir. Saðlýklý yaþayamadýðýnýz için yaþlandýkça da saðlýklý olmanýz beklenemez. Bu durumda, sihirli bir deðnek veya masallardaki gibi içilen bir avuç suyla gençlik iksirine kavuþamayacak olduðunuz ve yaþlanmanýn önüne geçemeyeceðiniz anlamýna gelir.

Saðlýklý bir yaþam için doðal ve masrafsýz öneriler

Düzenli saðlýk kontrolünüzü yaptýrýn. Böylece belirti vermeyen hastalýklarý saptayýp, erken önlem alýrsýnýz.

Yaþýnýza uygun fiziksel aktiviteyi belirleyin ve düzenli olarak yapýn, ideal kilonuzu koruyun.

Stresi azaltan hayat tarzý deðiþiklikleri benimseyin ve hobi edinin

Daha az basit þeker, daha az tuz, daha az yað kullanýp meyve sebze aðýrlýklý beslenin, yeterli su için, mümkünse organik maddeler tüketin, katký maddeli ürünleri kullanmayýn

Fiziksel zarar vericilerden uzak bir hayat yaþayýn (Sigara, duman, U.V ýþýnlarý, radyasyon, kimyasal bileþikler)

Tatil yapýn.

Saðlýklý bir uyku düzeni saðlayýn.

Sevin, sevilin mutlu bir aile kurun.

En önemlisi kendinizle barýþýn, mutlu olun, bol bol gülün ve hayata olumlu bakýn.