Ýþ dünyasýndaki bir anlayýþa göre iþ yapan hata da yapacaktýr. Hatta daha da ileri götürelim. Bir kiþi eðer hiç hata yapmýyorsa iþ yaptýðýndan bile þüphe edilebilir. Ýþ yapýlan yerde ufak tefek, bazen de büyük hatalar yapýlabilir. Önemli olan hata yaptýðýnýzý bilmeniz, bunu sahiplenmeniz, hatanýzýn sahipsiz bir top gibi oradan oraya atýlmasýna izin vermemeniz. Hatalarýna sahip çýkanlar, az hata yapma yolunda ilerleyen cesur yolculardýr. Bu kiþiler, iþ hayatýnda adým adým baþkalarýnýn hatalarýný düzeltmek için yükseleceklerdir. Önemli olan hem kendi, hem de baþkalarýnýn yaptýðý hatalarý, hata olarak görebilmek, onlarý analiz edebilmek ve onlardan ders alabilmek. Hatalarýn hiç beklenmeyen fýrsatlara dönüþmesi de iþin cabasý.

Thomas Edison´a, 999 denemeden sonra yaptýðý bininci deneyde ampulü bulmasýyla ilgili olarak þöyle bir soru yöneltmiþler: 999 kez hata yapmanýza raðmen, bininci deneyi yapacak gücü nereden buldunuz? Edison þu yanýtý vermiþ: "Ampulün icadý bin aþamalý bir süreçti. Hata gibi görünen ilk 999 aþama, bininci ve son aþamaya götüren öðretilerle doluydu.

Eðer bu hatalar yapýlmasaydý, ampulu kim bilir kim, ne zaman bulacaktý..." Bir baþka hikaye de, 3M þirketinin hatalarý sayesinde önemli ürünleri bugünlere getirdiði anlatýlýr. Ofislerde üzerine küçük notlar yazmak için kullandýðýmýz Post-it´ler örneðin, bir hata sonucu bulunmuþtur.

1900´lerin baþýnda 3M þirketinin yöneticileri, araþtýrma geliþtirme (Ar-Ge) bölümüne dünyanýn en güçlü yapýþkanýný geliþtirme talimatý verirler. Yapýlan uzun çalýþmalardan sonra Ar-Ge bir yapýþkan geliþtirir. Ancak bulduklarý býrakýn dünyanýn en güçlü yapýþtýrýcý olmasýný, belki de en zayýfýdýr. Öyle ki, küçük bir bebek bile yapýþtýrýlan nesneyi iki parmaðýyla hafifçe çektiðinde nesne kolaylýkla gelmektedir. 3M þirketi, þayet Ar-Ge ekibini hatasýndan dolayý cezalandýrsaydý ve buluþlarýný çöpe atsaydý, bugün 3M firmasýný dünyaya tanýtan ve en büyük þirketlerinden birisi yapan Post-it olmayacaktý. Baþka bir büyük hata sonucunda ise 20´nci yüzyýlýn en büyük keþiflerinden birisi olan ýþýðýn hýzýnýn sabit olduðu bulundu. Deneyi yapan iki Amerikalý fizikçi, ýþýðýn boþlukta yayýlamayacaðýný ispat etmeðe çalýþýrken deney sonuçlarýna göre teorilerindeki hatayý kabul ederek bu büyük doðruya ulaþtýlar. Hatta bununla Nobel ödülü bile aldýlar. Pluton gezegeninin keþfi de yine bir hata sonucu olmuþtur.

Ayrýca uzay çalýþmalarý sonucu yapýlan bazý hatalarla büyük buluþlar ortaya çýkýyor. Bugün dünya þirketleri, hata yapanlarý cezalandýrmýyor. Tam tersine, hata yapmayanlarý bünyelerinde barýndýrmýyor. Hata yapmamanýn iki nedeni olabilir: Birincisi, iþ yapmayanlar hiç hata yapmaz. Ýkincisi, risk almaktan çekinenler hata yapmaz. Hata yapma pahasýna risk alma kültürü, bugünün iþ dünyasýnda hýzla yaygýnlaþýyor. Hatalar böyle... Kabul edildikleri takdirde sürprizlerle ve deneyimlerle dolular. Peki ya yanlýþ yapmak? O baþka. Hata masumdur. Ýyi ve faydalý olsun diye çalýþýlýrken yapýlýr. Hata da kasýt yoktur. Yanlýþ da ise kasýt vardýr. Bile bile ve art niyetle yapýlýr; içinde hile, düzenbazlýk vardýr. Ýþte bu, hatayla - yanlýþý ayýran en önemli özelliktir. Hata iyi huyludur, yanlýþ ise kötü. Hatalar affedilir, yanlýþlar ise cezalandýrýlýr. Ýþte bu yüzden, iþ hayatýndaki hatalara tolerans gösterilirken yanlýþlara tepki, çok sert olmaktadýr. Ýþ hayatýnda iþte yapýlan yanlýþlarýn yaný sýra insana, çalýþana yapýlan yanlýþlar en tehlikeli olanlardýr. Bunlar hiç unutulmaz ve bu yanlýþlarý yapanlara hiç unutamayacaklarý þekilde geri dönerler. Siz siz olun, hata yapmaktan korkmayýn. Ama yanlýþ yapmaktan uzak durun. Zira yanlýþýn zararý, hiç tahmin edemiyeceðiniz kadar büyük ve ölümcül olabilir.